Menü Halıkent Bölge Gazetesi
Ahmet Tevfik Selçuk

Ahmet Tevfik Selçuk

Tarih: 02.11.2026 13:28

DEMİRCİ’NİN TARİHİ BÖLÜM -14- KAÇARLAR

Facebook Twitter Linked-in

    
    Demircimizde yerleşmiş bir diğer aşiret ise Demircililerin Gacarlar ismiyle andığı Kaçarlar’dır. Yeri gelmişken bizim Gacarlar’ın 500 - 600 yıl geriye doğru giderek aşiretin tarihi seyrine kısaca bir atf-ı nazar eyleyelim.

    Kaçar aşireti başlangıç olarak İran coğrafyasının orta ve kuzey bölgelerinde yerleşmiş olan, zamanımızda konar-göçer ismiyle anılan fakat eski tabirle yörük olan çok büyük bir Türk boyudur. Kaçarlar’ın bir bölümü Osmanlı Devleti zamanında Şam eyaletinde de (Şam, bugün Suriye’nin baş şehrinin adıdır fakat Şam’ın bugün orijinal ismi Dımeşk’tir. Şam ismiyle anılan bölge Suriye’nin büyün coğrafyasını kaplar.) yerleşmiş olan bu Türk boyu kışları Suriye’de kışlak olarak yaşarlardı, yazın ise Sivas bölgesinde hayvanlarını otlatırlardı. Şu anda da Sivas ve civarında Kaçar boyuna mensup aşiretler hâlâ mevcuttur.

    İran bir milletin ismi olmayıp coğrafi bir bölge olarak halihazırda kullanılır. Fakat tarihte ilk defa Melikşah tarafından bu bölgenin ismi olarak kullanılmıştır.

    Kaçar boyu 1736 yılında Nadir Bey’in reisliğinde Safevileri – Şah İsmail’in Safevi Hanedanı’nı – devirerek İran topraklarında 1925 yılına kadar hüküm süren bir devlet olmuş olup Pehleviler tarafından devrilene kadar İran’ı yönetmişlerdir. 
    
    Osmanlı Devleti ile çok iyi geçinmiş olup ( Şah İsmail gibi Osmanlı batıda sefere çıktığında arkadan vurmamışlardır ) her iki devlet de bugüne kadar birbirlerine güvenerek emin bir şekilde yaşayıp savaşmadan sulh içinde yaşamaktadırlar.

    Kaçar boyunun Osmanlı toprağı olan Sivas ve Şam’da yaylak ve kışlak olarak yaşadığını söylemiştik. 1921 yılında Anadolu ile Şam arasında bulunan demiryolu sınır kabul edilip – sanki cetvelle çizilmiş gibi – Fransızlarla yapılan sınır anlaşması neticesinde bugünkü Suriye topraklarında kalan Kaçar boyları kısmen asimile olmuştur. 2017 yıllarından sonra devletimiz tarafından Kuzey Suriye’ye yapılan harekatlarda yarı Arapça yarı Türkçe konuşarak asıllarının Türk olduğunu açıkça söyleyenlerin büyük kısmı Türk milletinin bir boyu olan Kaçarlar’dır. – Yine tren yolunun güneyinde kalan diğer bir boy da bugün Sivas ve Afyon’un doğusundaki Köroğlu belinin eteklerinde bir bölümü bulunan Bayat boyudur. –

    Kaçar ve Bayat boyu eğer anlaşma yaz aylarında yapılmış olsaydı bu iki Türk boyu Sivas yaylalarında bulunacakları için, tren yolunun kuzeyinde kalan Türk topraklarında olacakları için Türk vatandaşları olacaklardı. Aaah, vaaah Türkiyem…

    Bu melodramı konu olarak işleyen Metin Akpınar’ın baş rolünü oynadığı trajikomik Propaganda isimli film zamanında halk nazarında büyük seyirci toplamış ve bu tren yolunun sınır olması dolayısıyla parçalanan ailelerin dramını anlatmıştır.

    Kaçarların Sivas’da kalan kollarından bazısı zaman içerisinde Dumlupınar eteklerindeki Banaz’a göç etmişler ve halen bu kol Banaz’da yaşamaktadır.

    Banaz’a göç eden bu aşiretin bir kısmı da zaman içerisinde Demirci’ye göç edip Çat Deresi mıntıkısına iskân edilmiş olup bunlara Demirci ağzı ile Gacar denilmiş olup devecilikle de meşgul olduklarından Gacar devesi tabiri Demirci diyalektiğine girmiştir.

    11. ve 12. yüzyıllarda Demirci’ye gelmeye başlayan Türk boyları Demirci’de çoğunluk olarak yerleşmişlerdir. Germiyan – Kütahyaoğulları ve onların bir kolu olan – Evliya Çelebi Seyahatnamesi’ne bakınız – Saruhanoğulları zamanında büyük oranda Türkleşip İslamlaşmışlardır.

    Anadolu’nun dolayısıyla Demirci’nin Türkleşmesi ve İslamlaşması Horasan erleri ve onların arkasından Anadolu’ya göç eden Türk boylarının yerleşmesi olduğu kadar bilhassa Batı Anadolu’nun İslamlaşmasında Aksak Timur’un çok büyük bir payı vardır.

                     DEVAM EDECEK


Orjinal Köşe Yazısına Git
— KÖŞE YAZISI SONU —