Her yıl 1 – 7 Nisan tarihleri arasında anılan Kanser Haftası, toplumda farkındalık oluşturmak, erken teşhisin önemini vurgulamak ve kanserle mücadele eden bireylere destek olmak açısından büyük bir anlam taşımaktadır. Günümüzde kanser; yalnızca bireysel bir sağlık sorunu değil, aynı zamanda aileleri ve toplumu derinden etkileyen önemli bir halk sağlığı problemidir. Ancak bilinçli adımlar, erken tanı ve doğru tedavi ile bu mücadelede güçlü sonuçlar almak mümkündür.
Kanser türleri incelendiğinde, bazı türlerin toplumda daha sık görüldüğü dikkat çekmektedir. Akciğer kanseri, özellikle tütün ve tütün ürünleri kullanımı nedeniyle en önemli ölüm nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir. Prostat kanseri erkeklerde, meme kanseri ise kadınlarda en sık görülen kanser türleri arasında yer almaktadır. Serviks (rahim ağzı) kanseri büyük ölçüde HPV enfeksiyonu ile ilişkili olup düzenli tarama ile önlenebilen kanserlerdendir. Kolorektal kanserler, erken evrede saptandığında tedavi başarısı yüksek olan hastalıklar arasında yer alırken; lenfoma, cilt, mide ve tiroid kanserleri de dikkatle izlenmesi gereken diğer önemli türlerdir.
Kansere yol açan risk faktörlerinin bilinmesi, bu hastalıkla mücadelede en önemli basamaklardan biridir. Sigara ve alkol kullanımı, sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam, obezite, hava kirliliği ve bazı enfeksiyonlar kanser riskini artırmaktadır. Bu nedenle bireylerin sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanması; dengeli beslenmesi, düzenli egzersiz yapması ve zararlı alışkanlıklardan uzak dur-ması büyük önem taşımaktadır.
Erken teşhis ise kanserle mücadelede hayat kurtaran en kritik unsurdur. Ülkemizde, ulusal sağlık politikaları doğrultusunda belirlenen tarama programları sayesinde, sık görülen ve erken tanı ile tedavi edilebilen kanser türleri için ücretsiz taramalar yapılmaktadır.
• 30 – 65 yaş arası kadınlara HPV-DNA testi ile serviks kanseri taraması 5 yılda bir;
• 50–70 yaş arası kadın ve erkeklere gaitada gizli kan testi ile kolorektal kanser taraması ise 2 yılda bir önerilmektedir. Ayrıca 50-70 yaş arasında 10 yılda bir kolonoskopi önerilmekte;
• Kadınlarda meme kanseri tarama programı kapsamında ayda bir kendi kendine meme muayenesi danışmanlığı, yılda bir klinik meme muayenesi yapılması;
• 40 – 69 yaş arası kadınlara yönelik mamografi ile meme kanseri taraması 2 yılda bir önerilmektedir.
Bu hizmetler Aile Sağlığı Merkezlerinde ücretsiz olarak sunulmakta ve gerekli durumlarda bireyler ileri tetkik ve tedavi için ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirilmektedir.
Unutulmamalıdır ki kanser, büyük ölçüde önlenebilir ve erken tanı ile kontrol altına alınabilir bir hastalıktır. Bu nedenle her bireyin kendi sağlığının sorumluluğunu alması, düzenli kontrollerini yaptırması ve belirtileri ciddiye alması gerekmektedir. Aynı zamanda kanserle mücadele eden bireylere moral vermek, onların yanında olmak ve dayanışma göstermek de toplumsal bir sorumluluktur.
Bu anlamlı hafta vesilesiyle; bilinçlenmenin, erken tanının ve dayanışmanın önemini bir kez daha hatırlayalım. Sağlığımıza sahip çıkalım, sevdiklerimizi koruyalım ve unutmayalım:
Erken tanı hayat kurtarır.
#ErkenTanıAlSağlıklaKal
#UlusalKanserHaftası
#ErkenFarkEt
#SevdilerimizeHatırlatalım
