Bugün okullar yeniden açılıyor. Çantalar hazırlandı, kitaplar yerlerini aldı, sınıflar yeniden çocuk sesleriyle dolmaya başladı. Kimi öğrenciler arkadaşlarına kavuşmanın heyecanını yaşarken kimi ilk defa okul sırasına oturuyor. Anne babalar için de yeni bir eğitim yılının telaşı, umudu ve tatlı heyecanı başlıyor. Aslında her yeni eğitim yılı, çocuklarımızın geleceği üzerine yeniden düşünmek için güzel bir fırsat.
Eğitim denildiğinde çoğu zaman dersleri, sınavları, notları ve gelecekte edinilecek mesleği düşünüyoruz. Bunların hepsi elbette önemli. Ancak eğitim, yalnızca çocuğumuza ne öğrettiğimizle değil, öğrendikleriyle nasıl bir insan hâline geldiğiyle de ilgilidir. Bir çocuğun başarılı olması kadar arkadaşına karşı anlayışlı olması, farklı düşüncelere saygı gösterebilmesi, hata yaptığında yeniden başlayabilmesi ve sahip olduğu imkânları başkalarıyla paylaşabilmesi de önemlidir. Çünkü hayat, yalnızca sınavlardan ve notlardan ibaret değildir.
Kur’an-ı Kerim’in ilk mesajlarından biri olan “Oku!” çağrısının “Yaratan Rabbinin adıyla oku” şeklinde gelmesi de bu açıdan anlamlıdır. (1) Bilgi, insanı sadece daha donanımlı değil; daha bilinçli, sorumlu ve duyarlı hâle getirdiğinde gerçek değerine ulaşır.
Bugünün çocukları bilgiye geçmişte hiç olmadığı kadar kolay ulaşıyor. İnternet ve sosyal medya onlara büyük imkânlar sunuyor. Fakat aynı zamanda doğru ile yanlışı birbirinden ayırmayı da zorlaştırabiliyor. Bu nedenle çocuklarımızı yalnızca bilgiyle değil, düşünme, sorgulama ve doğruyu seçebilme becerisiyle de desteklememiz gerekiyor. Bunun yolu ise sadece yasaklardan geçmiyor. Çocuklarımızla konuşmaktan, onları dinlemekten ve dünyalarını anlamaya çalışmaktan geçiyor.
Bu noktada aile ve öğretmenlerin sorumluluğu büyük. Bir öğretmenin söylediği güzel bir söz, gösterdiği anlayış veya verdiği küçük bir cesaret, bir çocuğun hayatında yıllarca iz bırakabilir. Aynı şekilde evde gösterilen sevgi, saygı ve sabır da çocuğun karakterinin şekillenmesinde önemli bir yer tutar.
Çocuklardan beklediğimiz davranışları önce kendi hayatımızda göstermek ise belki de en etkili eğitimdir. Saygıyı anlatırken saygılı olmak, sabrı öğretirken sabırlı davranmak, dürüstlüğü anlatırken dürüstlüğü yaşatmak, uzun nasihatlerden çok daha güçlüdür. Çünkü çocuklar çoğu zaman söylediklerimizden önce yaptıklarımızı öğrenir.
Yeni eğitim yılı başlarken kendimize şu soruyu sormakta fayda var: Çocuklarımızdan yalnızca başarılı olmalarını mı bekliyoruz, yoksa iyi bir insan olmalarını da önemsiyor muyuz?
Elbette başarı önemlidir. Fakat her çocuğun aynı yeteneğe ve aynı ilgiye sahip olmadığını da unutmamak gerekir. Onları sürekli birbirleriyle kıyaslamak yerine kendi potansiyellerini keşfetmelerine yardımcı olmak, eğitim yolculuklarını daha sağlıklı hâle getirecektir.
Bir gün okul zili çalacak, dersler bitecek, sınavlar geride kalacak. Çocuklarımız büyüyecek ve öğrendikleri pek çok bilgiyi zamanla unutacaklar. Fakat kendilerine nasıl davranıldığını, kendilerine güvenen bir öğretmeni, zor zamanlarında yanlarında olan anne babalarını ve gördükleri iyiliği uzun yıllar hatırlayacaklar.
Belki de eğitimin en güzel tarafı burada saklıdır: Çocuklara yalnızca bir gelecek hazırlamak değil, o geleceği güzelleştirecek insanlar yetiştirmek.
Bugün başlayan yeni eğitim öğretim yılının öğrencilerimiz, öğretmenlerimiz ve ailelerimiz için güzel başlangıçlara vesile olmasını diliyorum.
Kaynakça: (1) Alak, 96/1.
