Kan şekerinin dengede tutulması sağlıklı bir yaşamın sürdürülebilmesi açısından büyük önem taşır. Özellikle diyabet gibi kronik hastalıklara sahip bireylerde kan şekeri kontrolünün sağlanması hayati bir gerekliliktir.
Kan Şekeri Nedir?
Kan şekeri, kanda dolaşan glikoz miktarını ifade eder. Glikoz, vücudun enerji üretiminde kullandığı temel yakıttır. Beyin fonksiyonlarının sağlıklı şekilde devam etmesi başta olmak üzere pek çok hayati süreç için bu enerjiye ihtiyaç duyulur.
Öğünlerden sonra kan şekeri genellikle yükselir, fiziksel aktivite sırasında ise düşme eğilimi gösterir. Sağlıklı bireylerde kan şekeri belirli sınırlar içerisinde tutulur. Ancak diyabet gibi bazı hastalıklarda bu denge bozulabilir ve kan şekeri kontrolsüz şekilde yükselebilir veya düşebilir. Obezite durumunda ise kan şekerini kontrol etmek zorlaşabilir. Bu durum zamanla ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.
Kan Şekerini Dengede Tutmak İçin Nasıl Beslenmeliyiz?
• Posa (lif) kan şekeri dengesinin korunmasında en önemli besin öğelerinden biridir. İnsülin salınımını daha dengeli hale getirir, sindirimi yavaşlatır ve tokluk süresinin uzamasına yardımcı olur. Aynı zamanda bağırsak sağlığı için de oldukça faydalıdır.
• Lif açısından zengin başlıca besinler arasında kurubaklagiller, sebzeler, meyveler, bulgur, yulaf ve tam buğday unundan hazırlanmış ürünler yer alır.
• Günlük beslenmede posa miktarını artırmak için beyaz ekmek yerine tam buğday, çavdar veya kepekli ekmek tercih edilebilir. Pirinç yerine bulgur tüketmek, meyve suyu yerine taze meyve yemek, günde en az iki porsiyon sebze yemeğine yer vermek, öğünlerde bol salata tüketmek ve kurubaklagilleri beslenmeye eklemek faydalı olacaktır.
• Şekerli yiyecekler ve içecekler, rafine unla hazırlanmış tatlılar ve yağlı hamur işleri kan şekerinde ani yükselmelere ve düşüşlere yol açabilir. Bu nedenle bu tür besinlerin tüketimi mümkün olduğunca sınırlandırılmalıdır.
• Kan şekeri kontrolünde sorun yaşayan kişilerde meyve tek başına tüketildiğinde kan şekerini hızlı yükseltebilir. Meyvenin yanında kefir, yoğurt, ayran gibi süt ürünleri ya da fındık, ceviz ve badem gibi yağlı tohumların tüketilmesi şekerin emilim hızını azaltarak kan şekerindeki ani yükselmeleri önleyebilir.
• Tek seferde iki porsiyondan fazla meyve tüketmek kan şekerinin hızlı yükselmesine neden olabilir. Gün içinde 2 veya 3 porsiyon meyveyi farklı ara öğünlere dağıtarak tüketmek ve kuru meyveler yerine taze meyveleri tercih etmek daha dengeli bir kan şekeri kontrolü sağlar.
• Düzenli ve yeterli uyku, stresten uzak durmak ve düzenli fiziksel aktivite yapmak da kan şekeri kontrolünde önemli rol oynar.
• Alkol tüketimi kan şekeri kontrolünü zorlaştırabilir. Bu nedenle alkol tüketiminden kaçınılması önerilir.
Diyabet, insülin direnci veya fazla kilo problemi olan bireyler kendilerine uygun ve sağlıklı bir beslenme programı oluşturabilmeleri için mutlaka bir diyetisyene başvurmalıdır.
