Kadına, ailelere gebelik zamanlamasını, sayısını, aralığını uygun şekilde ayarlayabilmeleri için gereken hizmetin verilmesi ve gebelerin, temel hizmetlere ulaşmasının sağlanmasıdır.
Kadın sağlığında gebelik ve doğumla ilgili olay ve problemlerin en yoğun yaşandığı dönem 15 - 49 yaş arası olan doğurganlık dönemidir. Dünyada birçok kadın gebe kalmaktadır. Bu kadınların çoğu istenmeyen ya da plânlanmamış bir gebelikle karşılaşmakta, çoğunda da gebeliğe bağlı sorunlar gelişmektedir. Tüm bu belirtilenler, kadına doğurganlık döneminde özel bir üreme sağlığı hizmetinin verilmesi gereğine işaret etmektedir. 1987 yılında DSÖ öncülüğünde Nairobi’de yapılan uluslararası bir toplantı ile temel amacı anne ve yenidoğan ölümlerini azaltmak olan “Güvenli Annelik” programı başlatılmıştır.
Anneliği güvenli yapmak amacıyla temel alınan;
* Aile plânlaması,
* Anne ve yenidoğan için doğum öncesi, doğum ve doğum sonrası bakım,
* İstenmeyen durumlar için temel gebelik dönemi bakımı ve özel yenidoğan bakımıdır.
Güvenli Annelik için kadın ve erkeğe düşen sorumluluklar :
• Yakın akraba evliliğinden kaçınılmalıdır.
• Akraba evliliklerinde genetik (kalıtsal) hastalık riski yükselmektedir.
• Evlenildiğinde hemen çocuk sahibi olmak plânlanmıyorsa güvenilir modern bir Aile Plânlaması yöntemi kullanılmalıdır.
• Çocuk sahibi olmak isteyen çift, başta aile sağlığı merkezi olmak üzere en yakın sağlık kuruluşuna giderek; Kan grubu (Rh) ve sarılık testleri, Genetik olarak çocuğa geçme ihtimali olan hastalıklar, Şeker hastalığı, yüksek tansiyon kalp ve kan hastalıkları, kızamıkçık, kabakulak gibi hastalıklar ve sonuçları konularında bilgi edinmelidir.
• Sağlıklı bir çocuğa sahip olmada engel bir sağlık durumu olup olmadığı öğrenilmelidir.
• Çocuğun sosyal ve ekonomik koşulların en iyi olduğu ortamda olmasını sağlamak için gebeliğin sayısına, zamanına ve aralığına eşler birlikte karar vermelidir.
• Gebelik durumunda düzenli olarak (en az 6 kez) sağlık kuruluşuna giderek doğum öncesi bakım alınmalıdır.
• Bebeğin sağlığı için yeterli ve dengeli beslenilmelidir.
• Gebelikte yeterince istirahat edilmelidir.
• Tetanoza karşı bağışıklık yoksa tetanoz aşısı zamanında yapılmalıdır.
Özetle;
Her gebelik risklidir.
Gebelik anlaşıldığında en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna gidilmelidir.
Gebe kadın önerilen aralıklarla kontrollere gitmelidir.
Gebe kadın önerildiyse tetanoz aşısı yaptırmalı ve demir ilacı almalıdır.
Doğumlar bir sağlık kuruluşunda yaptırılmalıdır.
Bebek doğar doğmaz hemen emzirilmelidir.
Çocuk doğduğunda topuktan kan alınmalıdır.
Doğumdan sonra en az iki yıl süre ile gebe kalınmamalı, istenmeyen gebelikler önlenmelidir. Bunun için modern bir Aile Plânlaması yöntemi kullanılmalıdır.