Meme kanseri memedeki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar. Meme kanserinin neredeyse tamamı kadınlarda görülür. Ancak erkeklerde de meme kanseri görülebilir. Meme kanseri ülkemizde ve dünyada kadınlarda en sık görülen ve aynı zamanda en sık ölüme neden olan kanser türüdür. Meme kanseri yaklaşık olarak 8 kadından birinin, hayatının bir döneminde kapısını çalıyor.
Risk Faktörleri:
* Cinsiyet (Kadın olmak)
* Aile hikâyesi (Anne, baba, kardeş … meme kanserinin görülme ihtimalini 2 kat artırır)
* Yaş (Yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar)
* Genetik faktörler
* Bir memede kanser varlığı (diğer memede görülme ihtimalini 3-4 kat artırır)
* Erken adet görme– geç menepoz
* Doğum yapmamış olmak
* Irk (Beyaz ırk)
* Bazı kadınsal hastalıklar
* Hormonal tedavi kullanmak
Meme Kanserinin Belirtileri
Meme kanserinin en sık rastlanan belirtisi, memede ağrısız, zamanla büyüyen bir yumrunun (kitlenin) ele gelmesi, hissedilmesidir. Ayrıca ele gelen yumru (kitle) olsa da olmasa da aşağıdaki belirtiler de meme kanserinde görülebilmektedir:
• Memede ya da meme ucunda ağrı,
• Meme derisinde kaşıntı ve yanmayla belirgin yangısal durum (ekzema, mayasıl),
• Meme ucunda çekilmeler,
• Memede portakal kabuğu görünümü,
• Meme derisinde tahriş,
• Tek taraflı meme ucunda akıntı- özellikle kanlı akıntı,
• Koltuk altında yumru (kitle),
• Memenin bir kısmında veya tümünde şişlik, memede şekil değişikliği,
* Meme ya da meme ucu derisinde kızarıklık, kabuklaşma, kalınlaşma
Tanı – Tarama
Meme kanseri ileri dönemlere gelene kadar belirti vermeyebilir. Meme kanserine erken dönemde tanı konması, tedavinin başarıya ulaşma ve hayatta kalma şansını arttırmaktadır. Erken teşhiste en önemli faktör, kişinin bu konuda bilinçlenmesidir. Erken tanı için aşağıdaki yöntemler uygulanmaktadır:
• 20 - 40 yaş arası: Ayda bir kendi kendine meme muayenesi yapılmalıdır. Meme kanseri belirtilerden biri görüldüğünde vakit geçirmeden doktora başvurulmalıdır. Ayrıca iki yılda bir doktora meme muayenesi için gidilmelidir.
• 40 - 69 yaş arası; Ayda bir kendi kendine meme muayenesi yapılmalı, yılda bir doktora meme muayenesi için gidilmeli ve iki yılda bir mamografi çektirilmelidir.
* 40 - 69 yaş arasındaki kadınlar mamografi taraması için aile hekiminizden randevu alarak hastanede mamografi çektirebilirsiniz.
Tedavi
Her hastanın tedavisi farklılık göstermekte olup; tedavi kararında hastalığın yeri, evresi, hastanın yaşı ve diğer sağlık sorunları gibi birden fazla faktör etkilidir. Meme kanserinde cerrahi, ışın tedavisi (radyoterapi) ve ilaç tedavisi (kemoterapi) gibi farklı tedavi seçenekleri uygulanmaktadır.
Korunma
• Tüm kanserlerde olduğu gibi;
• Sağlıklı (sebze ve meyveden zengin) beslenme alışkanlıkları,
• Haftada en az 150 dakika orta düzeyde (en az 10 dakika tempolu yürüyüş, bisiklete binme gibi) ya da hafta da en az 75 dakika ağır düzeyde (en az 10 dakika koşma, yüzme gibi) fiziksel aktivite yapma, sağlıklı kiloda olma ve bu kiloda kalma meme kanseri riskini azaltmaktadır.
• Aile hekimine danışılarak sağlıklı kiloda olunup olunmadığı öğrenilebilir.
• Özellikle 1,5-2 yıl emzirmenin de anneyi meme kanserinden koruduğuna dair çalışmalar bulunmaktadır.