Hipertansiyon, kan basıncının yükseldiği kronik bir hastalıktır. Toplumumuzun hipertansiyon konusundaki bilincini arttırmak, erken tanının önemini vurgulamak ve hipertansif bireyde meydana gelebilecek olumsuz sonuçları azaltmak amacıyla her yıl “17 Mayıs Dünya Hipertansiyon Günü’’ olarak kutlanmaktadır.
Hipertansiyon en sık görülen kronik hastalıklardan biridir ve küresel bir halk sağlığı sorunudur. Kalp hastalıkları, inme, böbrek hastalığı, erken ölüm ve yetiyitimi gibi durumlarla ilişkilidir. Dünyada on kişiden yaklaşık üçünün tansiyonunun yüksek olduğu bilinmektedir. Hastaların %50’si durumlarından tamamen habersizdir. Haberdar olanların bir kısmı ise herhangi bir şey yapmamaktadırlar.
Hipertansiyon önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olup mutlaka hekim tarafından takip edilmelidir. Uzun süre belirti vermeden böbrek, beyin, kalp ve damar sistemine hasar vermesi nedeniyle “sessiz düşman” olarak da anılmaktadır. Kan basıncının yüksek olduğunun belirlenebilmesi için belli aralıklarla ölçtürülmesi gereklidir.
Hipertansiyonun en sık rastlanan belirtileri:
• Baş dönmesi
• Baş ağrısı
• Kalp ağrısı
• Kulak çınlaması
• Nefes darlığı
• Çift veya bulanık görme
• Burun kanamaları
• Düzensiz kalp atışlarıdır.
Yüksek tansiyonun birden fazla nedeni olabilir:
Kalıtım, cinsiyet, şeker hastalığı, şişmanlık, sigara ve alkol kullanımı, stres, yetersiz fiziksel aktivite, aşırı tuz kullanımı, sağlıksız beslenme alışkanlıkları ve yaşlılıktır. Bazen bir hastalığa bağlı olarak görüldüğü gibi gebelikte de tansiyon yüksekliği gelişebilir.
Hipertansiyon her yaşta görülebilir.Yetişkin bireylerde görüldüğü gibi çocuklarda da yüksek tansiyon görülebilir. Çocuklarda yüksek tansiyonun birçok nedeni olabilir. Yüksek tansiyon kontrol altına alınmazsa inme, kalp krizi, kalp hastalığı, böbrek yetmezliği, bilinç bozukluğu, körlük ve damarlarda anevrizma oluşmasına neden olmaktadır.
Hipertansiyonun Gelişimi Nasıl Önlenebilir?
Tütün ve alkol kullanılmaması, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, tuz tüketiminin azaltılması, fazla kilo varsa kilo verilmesi yüksek tansiyonun kontrol altına alınması için yeterli olabilir. Eğer yeterli olmazsa hekim kontrolünde ilaç başlanabilir.
Hipertansif Bireylerin Dikkat Etmesi Gereken Konular Nelerdir?
• Tütün ve alkol kullanımından vazgeçmeli,
• Sağlıklı beslenmeli,
• Fazla kilolu/obez ise kilo vermeli,
• Fizik aktiviteleri düzenli yapmalı,
• Tuz kullanımını azaltmalı,
• Düzenli muayene ve tetkiklerle hastalığın takibine önem vermeli,
• İlaçlarını önerilen dozda ve sürede, aksatmadan kullanmalı
• Kan basıncını düzenli izlemeli ve izlenmesini sağlamalıdır.
Aile Sağlığı Merkezlerinde hastaların kronik izlem takipleri yapılmaktadır. İlçe Sağlık Müdürlüğü Mobil Hizmet ekibi de sahada halkın tansiyon, şeker ölçümlerini ve kronik hastalıklar konusunda bilgilendirme yapılmaktadır. Böylece yüksek tansiyon gibi kronik hastalıklar konusunda halkı bilinçlendirmek, erken tanıyla hipertansif hastalarda olumsuz sonuçları azaltmak amaçlanmıştır.