31 Mayıs, tütün ürünü kullanımının sağlık ve diğer zararları konusunda toplumda farkındalık oluşturmak, tütün ürünü kullananlara bırakmaları yönünde bilinç kazandırmak ve sağlıklı yaşam davranışlarını geliştirmek amacıyla Dünya Sağlık Örgütü tarafından “Dünya Tütünsüz Günü” olarak ilan edildi.
Tütün ürünleri içerdikleri kimyasal maddeler ve sigara dumanı nedeniyle solunum yolları ve akciğerlerde çeşitli hastalıklara yol açabilir. Bu hastalıklar arasında akciğer kanseri, kronik bronşit, astım, enfeksiyonlar ve alerjik rahatsızlıklar yer almaktadır. Sigara içenlerde bu hastalıların daha sık görüldüğü bilinmektedir.
Tütünle mücadele, bağımlılıktan uzak, sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı sağlama, kronik hastalıkların önlenmesi ve ülke ekonomisine katkıda bulunmak için önemlidir. Bu mücadelede siyasi irade, kamu otoriteleri, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve medyanın iş birliği büyük önem taşır.
Toplumu pasif sigara dumanının zararlarında korunmanın en etkili yolu, sigara kullanımının bütün kapalı alanlarda yasaklanmasıdır. Dumansız kapalı kamusal mekanlar, iş yerleri ve toplu taşıma araçları oluşturarak insanlar tütün dumanına maruz kalmaktan korunmaktadır. Tütün ürünlerinin zararlarının önlenmesi ve kontrolü hakkında kanunlar çerçevesinde denetimler yapılmaktadır.
Tütünle mücadele, bireylerin sağlığını korumak, hastalıkları önlemek ve toplumu tütün ürünlerinin zararlarından korumak için önemlidir. Her bireyin tütün kullanımını bırakması veya hiç başlamaması, sağlıklı bir yaşam için önemli atılan adımlardır.
Tütünü bırakmanın kısa ve uzun vadede sağlığa yararları vardır:
• Sigarayı bıraktıktan sadece 20 dakika sonra kalp atış hızı düşer,
• 12 saat içinde kandaki karbon monoksit seviyesi normale iner,
• 2 - 12 hafta içinde dolaşım düzelir ve akciğer fonksiyonu artar,
• 1-9 ay içinde öksürük ve nefes darlığı azalır,
• 5 - 15 yıl içinde inme riski sigara içmeyenler ile aynı düzeye iner,
• 10 yıl içinde akciğer kanseri ölüm oranı sigara içenlerin yaklaşık yarısı kadardır,
• 15 yıl içinde kalp hastalığı riski sigara içmeyen biri ile aynıdır.
Tütünle mücadele çalışmaları, uzun vadeli bir çaba gerektirir. Toplumun bilinçlenmesi, bireylerin motivasyonu ve desteklenmesi süreklilik arz eden bir önlemlerdir. Tütün kullanımının azaltılması ve bırakılması, sağlıklı bir gelecek için önemli bir adımdır.
4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü hakkında Kanun kapsamında ihlallerin tespitine yönelik Dumansız Hava Sahası Denetim Sistemi (DHSDS) ile ihbar ve şikâyetlerin değerlendirilmesi ile rutin denetimlerin anlık olarak takibi ve raporlaması yapılmaktadır. İlimizde denetimler, tablet bilgisayarlarla ve il genelindeki denetim ekip leriyle yapılmaktadır.