Demirci’de Ramazan gecelerinin en güzel geleneklerinden biri, sahur vakitlerinde davul eşliğinde mani söylenmesiydi. Ne yazık ki bu güzel gelenek son yıllarda yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Günümüzde sahur vakitlerinde davul sesleri duyulsa da eskiden olduğu gibi ramazan manileri pek söylenmemektedir.
Eskiden sahur vakti davulun sesini duyan insanlar evlerinin çardaklarına çıkar, davulcunun söyleyeceği manileri merakla beklerdi. Davulun gür sesi ile manilerin neşeli sözleri gecenin sessizliğini şenlendirir, insanlar bu güzel atmosfer içinde oruç tutmaya başlardı. Günümüzde ise ne yazık ki sahur vakitlerinde o güzel ramazan manileri pek duyulmaz olmuş, davulun sesi de eski canlılığını kaybetmiştir.
Bir zamanlar Demirci’de ramazan davulcusu olmak kolay değildi. Davulcular bir tür sınavdan geçirilir, güzel davul çalamayan ya da mani söyleyemeyen kişiler bu görevi üstlenemezdi. Anlatılanlara göre eskiden Demirci Belediyesinin kayıtlarında seksen kadar seçme ramazan manisi bulunurdu. Bu maniler mahalle davulcularına dağıtılır ve sahur vakitlerinde okunurdu. Ne yazık ki bu manilerin büyük bir kısmı günümüze ulaşamamıştır.
Eski ramazan davulcularından derlediğim bazı manileri “Gönül Dilinden Demirci” adlı kitabımda yayımladım. Ayrıca bu geleneğin yaşaması ve manilerin çoğalması için ben de yeni ramazan manileri yazmaya başladım.
Bu güzel geleneği yaşatmak amacıyla öğrencilerimle birlikte bir çalışma başlattık. Bir gece, okulumuzun bulunduğu mahallede sahur vakti bir etkinlik düzenle-meye karar verdik. Her şey eskiden olduğu gibi olacaktı. Mahalle sakinleri, veliler ve mahalle muhtarı da bu etkinlikten haberdar edilecekti.
Mahallî kıyafetler giyen öğrencilerimizden biri davul çalacak, üç öğrencimiz de mani söyleyecekti. Ben ise etkinliğin organizasyonunu üstlenecektim.
Tam o günlerde Demirci halkı, DMD kas hastalığı ile mücadele eden Rahmi Kerem için tek yürek olmuştu. Biz de okul olarak bu yardım kampanyalarına destek verdik. 05 Mart 2026 Perşembe günü saat 20.30’da Abdülhamit Han Camisi bahçesinde Rahmi Kerem için bir yardım etkinliği düzenlendi ve biz de bu etkinliğe katıldık.
Etkinlikte önce Rahmi Kerem için yardım çağrısında bulunduk. Ardından davul eşliğinde ramazan manileri söyledik. Daha sonra da başta Kaymakamımız Sayın Fatih Bayram olmak üzere bazı kişilerin adlarını manilere uyarlayarak söyleyip yardım topladık. Böylece hem Rahmi Kerem’e destek olduk hem de eski bir geleneği yaşatmanın mutluluğunu yaşadık.
Aşağıda bu güzel kültürün unutulmaması için yazdığım ve derlediğim bazı ramazan manileri yer almaktadır. İlk on mani tarafımdan yazılmıştır. Onüç tanesi Demirci’den derlenmiştir. Son mani ise öğrencile-rimin yardımıyla Rahmi Kerem için yazılmıştır.
1
Akşama yerim pide
Davul çalarım bende
Kapı kapı dolaşırım
Benim bahşişim nerde
2
Ramazan geldi hoş geldi
Evimize bolluk geldi
Hazır olsun bahşişimiz
Davulcunuz çıka geldi
3
Davul çalarım gümbür gümbür
Oruç tutuyorum çok şükür
Allah size çok para versin
Birkaç gariban yüzü güldür
4
Bu gün çok güzel hava
Elime aldım hurma
Yarın bayramımız var
Herkes yesin baklava
5
Davul çalarım davul
Beni dinlesin her kul
Allah sizi korusun
Kimse kalmasın yoksul
6
İşte başladı sahur
Oruç tutun ne olur
Verin bana bir bahşiş
Davulcu mani okur
7
Hoca okuyor ezan
İşte geldi ramazan
Allah sağlık verirse
Oruç tutun her zaman
8
Davulcu yerken ayazı
Ver bahşişi etme nazı
Tatlı uykudan uyanda
Tut orucu, kıl namazı
9
Bayram geliyor bayram
Bayramda küsmek haram
Verin bana bir bahşiş
Bayram etsin bu adam
10
Balla doludur kovası
Hamur açar oklavası
Demirci’de çokça yenir
İhsan amcanın helvası
11
İki kapı karşı karşı
Ara yerde mermer taşı
Cemal ağa, ey efendim
Sensin bu köyün başı
12
Bahçelerde bakla
Kapıdan dışarı atla
Ahmet ağa, ey efendim
Cüzdanın dibini yokla
13
İşte geldik evinize
Selam verdik hepinize
Cemal ağa, ey efendim
Bolluk girsin evinize
14
Davulumun adı tekir
Benim adım molla Bekir
Bahşişimi çokça getir
Almaz isem geri götür
15
Davulumun ipi gevşek
İçinde yorgan döşek
Her kim bahşiş vermezse
İki kulaklı eşek
16
Kaşık saldım ayrana
Üç kaldı bayrama
Verin bana bahşiş
Ben de çıkayım bayrama
17
Davulumun ipini yağladım
Açık kapıları bağladım
Ramazan gidiyor diye
Sabaha kadar ağladım
18
Kıratın nalı yok
Fakirin hali yok
Ramazan bitince
Pidenin tadı yok
19
Kozağaç’ta top atılır
Baklavaya tat katılır
Uyan Mehmet ağa uyan
Son top birazdan atılır
20
Kesenize rahmet ola
Eviniz şen şakrak ola
Ramazan geldi geçti
Hepinize hoşça kala
21
Mendilim davul siler
Zengin kapıdan güler
Davulcu utancından
Ceketini ters giyer
22
Şekerim var ezilecek
İnce tülden süzülecek
Çok bekletmeyin beni
Çok yerim var gezilecek
23
Üç kuruşa taban tepen
Otuz gün hizmet eden
Bahşişimi hemen verin
Yavrularım var perişan
24
Allah göstermesin elem
Olalım biz ona merhem
Eğer yardım ederseniz
İyileşir Rahmi Kerem
Sonuç olarak Demirci’de Ramazan gecelerinde davul eşliğinde mani söyleme geleneği, geçmişten günümüze uzanan önemli bir kültürel mirastır. Bu gelenek yalnızca insanları sahura kaldırmakla kalmamış, aynı zamanda toplumun birlik ve beraberlik duygusunu güçlendirmiş, Ramazan ayına ayrı bir neşe katmıştır. Ancak günümüzde bu güzel geleneğin unutulmaya yüz tuttuğu görülmektedir.
Bu nedenle kültürel değerlerimizin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması büyük önem taşımaktadır. Özellikle öğrencilerin, öğretmenlerin ve toplumun farklı kesimlerinin birlikte gerçekleştirdiği etkinlikler sayesinde bu gelenek yeniden canlandırılabilir. Yapılan çalışmalar göstermektedir ki gençler bu tür etkinliklere katıldıklarında hem kültürlerini tanımakta hem de yaşatılması için sorumluluk almaktadır.
Ayrıca bu etkinliklerin yardım kampanyaları gibi sosyal dayanışma faaliyetleriyle birleştirilmesi, geleneklerin yalnızca hatırlanmasını değil, aynı zamanda topluma fayda sağlayacak şekilde yaşatılmasını da mümkün kılmaktadır. Böylece Ramazan manileri hem kültürel bir miras olarak korunmakta hem de insanların iyilik ve yardımlaşma duygularını güçlendirmektedir.
Kısacası, Demirci’de Ramazan’da mani söyleme geleneği geçmişin hatırası olarak kalmamalı; bilinçli çalışmalarla yaşatılmalı ve gelecek nesillere aktarılmalıdır. Çünkü kültürünü koruyan toplumlar, geçmişleriyle bağlarını güçlendirerek daha sağlam bir geleceğe yürürler.
___________________________________
Ey ahali! Duyduk duymadık demeyin. Yakında Ramazan Bayramı vardır. Küsler barışsın, herkesin yüzü gülsün. Nice bayramlara!
Allah Rahmi Kerem’i ailesine ve milletimize bağışlasın. Başta güler yüzlü Rahmi Kerem olmak üzere herkesin Ramazan Bayramı kutlu olsun.